علينا ويزعمون انّا لسنا من المهاجرين الاوّلين. فقال: بل لكم هجرتان. ۱
كه ظاهراً اشاره پيامبر(ص) به هجرت از مكه به حبشه به مدينه است.
حديث اسماء درباره غدير را ابن عقده به سندى متصل روايت مى كند. ۲
6ـ عايشه بنت ابى بكر
يكى ديگر از راويان حديث غدير، عايشه همسر پيامبر اكرم(ص) است كه روايت او را ابن عقده در همان كتاب ويژه اى كه درباره اين حديث نگاشته آورده است. ۳ جاى شگفتى نيست كه عايشه نيز اين حديث مبارك را نقل كرده باشد؛ چرا كه پدرش ابى بكر نيز از راويان غدير است. ۴ چنانكه عمر بن خطّاب نيز حديث غدير را نقل كرده است؛ از جمله اين مفاد را كه شهاب الدين همدانى در «مودّة القربى» از عمر روايت كرده است:
۰.قال:نصب رسول اللّه(ص) عليّاً علماً ف« من كنت مولاه فعليّ مولاه، اللّهم والِ من والاه، و عاد من عاداه، واخذل من خذله، وانصر من نصره. اللّهم أنت شهيدى عليهم». قال عمربن الخطّاب: يا رسول اللّه! و كان فى جنبى شابّ حسن الوجه طيّب الريح، قال لى: يا عمر! لقد عقد رسول اللّه عقداً لايحلّه الاّ منافق. فأخذ رسول اللّه بيدي ف يا عمر! انّه ليس من وُلد آدم لكنّه جبرائيل أراد يؤكّد عليكم ما قلته فى عليّ. ۵
تابعين
7ـ ام كلثوم بنت اميرالمؤمنين(ع)
از بانوانى كه حديث غدير را به واسطه نقل مى كند ام كلثوم دختر اميرالمؤمنين على(ع) است. ام كلثوم كه در زمان رحلت پيامبر اكرم(ص) طفل كوچكى بود ماجراى احتجاج مادر بزرگوارش حضرت فاطمه(س) به حديث غدير را نقل كرده است كه شرح آن خواهد آمد.
1.الأصابة فى تمييز الصحابة، ج۸، ص۹
2.الغدير، ج۱، ص۱۷
3.همان، ص۴۸
4.همان، ص۱۶
5.همان، ص۵۶ـ۵۷