هـ . دهم رمضان
چهار مستند براى اين تاريخ وجود دارد :
نخست ، روايت امام جعفر صادق عليه السلام از طريق يعقوبى كه طبق معمول ، سند آن را نقل نكرده و احتمال مى رود كه با استفاده از كتاب مغازى ابان ، آن را نقل كرده باشد ؛ زيرا در مصادر خود در مقدّمه ، يك طريق خود را اين طور معرفى كرده : «و أبان بن عثمان عن جعفر بن محمّد» . عبارت يعقوبى اين است :
وقال من رواه عن جعفر بن محمّد يوم الجمعة حين طلع الفجر لاثنتى عشرة ليلة خلت من شهر رمضان . ۱
دوم ، روايت زبير بن بكار ، نسب شناس و مورّخ معروف قرن سوم ، كه معتقد است ولادت ، روز دوازدهم رمضان بوده است . عبارت مقريزى اين است :
وقيل ولد يوم الاثنين لاثنتى عشرة مضت من رمضان حين طلع الفجر ، وقد شذّ بذلك الزبير بن بكار .
مقريزى مى افزايد كه اين تاريخ ، با آنچه كه نقل كرده است كه : «إن اُمّه صلى الله عليه و آله حملت به أيّام التشريق ، فيكون حملها مدّة تسعة أشهر» ، موافقت دارد . ۲
ابن كثير ، پس از نقل قول دوازدهم ربيع الأوّل (و نقل هفدهم از منابع شيعه و ردّ آن) ، قول دوم را همين دهم رمضان مى داند :
والقول الثانى انّه ولد فى رمضان نقله ابن عبد البرّ عن الزبير بن بكار و هو قول غريب جدّا وكان مستنده انّه ـ عليه الصلاة والسلام ـ أوحى إليه فى رمضان بلا خلاف وذلك على رأس أربعين سنة من عمره فيكون مولده فى رمضان وهذا فيه نظر واللّه اعلم . ۳
1.تاريخ يعقوبى ، ج ۲ ، ص ۵ .
2.امتاع الاسماع ، ج ۱ ، ص ۶ .
3.البداية والنهاية ، ج ۲ ، ص ۲۶۰ .