خديجه عليها السلام) شده بودند۱ و در مورد ديگران يعنى امّت، هنوز دستورى از جانب پروردگار نرسيده بود.۲ رابعاً: آغاز نزول قرآن كريم همزمان است با اعلان وزارت اميرالمؤمنين عليه السلام از جانبِ پيامبر اكرم صلى اللَّه عليه وآله بديشان.۳
3. چهل سالگى و آغاز آشكار انذار امّت كه همراه است با آغاز دوره سه ساله اكتتام وصايت و وزارت اميرالمؤمنين عليه السلام.
امام صادق عليه السلام فرمود:
اوَّلُ ما نَزَلَ على رسول اللَّه صلى اللَّه عليه وآله «بسم اللَّه الرحمن الرحيم» اقرأ باسم ربّك؛ و آخِرُه «اذا جاء نصراللَّه» (۵۶: ج ۲، ص ۶۲۸. براى تفصيل بيشتر: ۲۰: ج ۱، ص ۲۹)
بنا به آنچه پيش از اين گذشت، آغاز نزول قرآن كريم ماه مبارك رمضان و در شب قدر بوده است. و اوّل آياتى هم كه بر پيامبر اكرم صلى اللَّه عليه وآله نازل شد آيات نخستين از سوره علق است.
به نوشته يعقوبى فرداىِ روزى كه آيات سوره علق بر پيامبر اكرم صلى اللَّه عليه وآله نازل شد، جبرئيل به نزد پيامبر صلى اللَّه عليه وآله آمد و او را در جامه پيچيده يافت. سپس گفت: يا ايّها المدثّر قُمْ فَاَنْذِر: اى به جامه پيچيده برخيز و بيم ده. (۷۳: ج ۱، ص ۳۷۸)
1.براى آشنايى با نحوه اين دعوت و بيعتى كه پيامبر اكرم صلى اللَّه عليه وآله از اميرالمؤمنين عليه السلام و حضرت خديجه عليها السلام بر اسلام گرفتند، (۵۹: ج ۱۸، ص ۲۳۱ - ۲۳۲). از اين روايت به روشنى فهميده مىشود كه دعوت پيامبر اكرم صلى اللَّه عليه وآله از اهل بيت ايشان آغاز شده است و البتّه ايشان آگاه بودند كه بر همه امّت برانگيخته شدهاند لكن هنوز موظّف بدين كار نشده بودند. قال رسول اللَّه صلى اللَّه عليه وآله: انّ جبرئيل عندى يدعو كما إلى بيعة الإسلام، فأسلما تسلما و أطيعا تهديا. فقالا: فعلنا و أطعنا يا رسول اللَّه. فقال: انّ جبرئيل عندى يقول لكما: انّ للإسلام شروطاً و عهوداً و مواثيق، فابتداءُهُ بما شرط اللَّه عليكما لنفسه و لرسوله أن تقولا: نشهد أن لا إله الا اللَّه وحده لاشريك له فى ملكه، لم يتّخذ ولداً و لم يتخذ صاحبة، إلهاً واحداً مخلصاً، و أنّ محمّداً عبده و رسوله، أرسله الى الناس كافّة بين يدى الساعة - الحديث.
2.اميرالمؤمنين عليه السلام در طىّ روايتى - كه آن را ابن ابى الحديد معتزلى در شرح خود بر نهج البلاغه آورده است - مىفرمايد: كنتُ اسمعُ الصّوتَ و أبصر الضُّوءَ سِنينَ سَبعاً، و رسولُ اللَّه صلى اللَّه عليه وآله حينَئِذٍ صامِتٌ ما اُذِنَ لَهُ في الانذار و التبليغ. (۲: ج ۱، ص ۱۵)
3.البتّه اين نخستين بار نبود كه چنين اعلامى از جانب پيامبر صلى اللَّه عليه وآله به اميرالمؤمنين مىشد. جهت تفصيل بيشتر به بخش بعدى مراجعه كنيد.