امام صادق علیه السلام
المُرُوَّةُ في السَّفَرِ كَثرَةُ الزادِ و طِيبُهُ و بَذلُهُ لِمَن كانَ مَعَكَ ، و كِتمانُكَ على القَومِ أمرَهُم بَعدَ مُفارَقَتِكَ إيّاهُم ، و كَثرَةُ المِزاحِ في غَيرِ ما يُسخِطُ اللّهَ عزّ و جلّ .
جوانمردى در سفر عبارت است از : ره توشه زياد و خوب و بخشش آن به همسفرانت، و كتمان اسرار آنان بعد از جدا شدن از آنها، و شوخى فراوان در آنچه كه خداوند عزّ و جلّ را به خشم نياورد .
مكارم الأخلاق ج 1 ص 541 ح 1876
چکیده : تحلیل رویکرد ارتباطات امامرضا(علیه السلام) با فرقه زیدیه (با بهرهگیری از روش تحلیل گفتمان روایی پدام(PDAM)) اسلامیسازی روشها و نظریههای علوم انسانی و تجربی، از نقطهنظرات بیش از دو دهة مقام معظم رهبری (مدظلهالعالی) بوده است. از آنجاکه عصر امامرضا (علیهالسلام) با ...
نویسنده :
چکیده : مجموعة حدیثی کافی نوشتة محمدبنیعقوب کلینی از مجموعههای مهمّ حدیثیِ شیعیان اثنیعشری است. برخی از مستشرقان تفاوتهای میان این اثر با مجموعة حدیثی دیگر شیعی یعنی بصائر الدرجات را بررسی کرده و به این نتیجه رسیدهاند که کافی هرچند از ...
چکیده : فقه رضوی از کتابهای چالشبرانگیز و تأثیرگذار در مجامع فقهی امامیه بهشمار میرود. این کتاب در برخی منابع فقهی و کتابشناسی، به استنادِ گزارهها و شواهد سهگانه ذیل، اثرِ تألیفی یا املایی امامرضا(علیهالسلام) دانسته شده است: نخست، مستندات تاریخی همچون ...
چکیده : اعتقاد به وحدانیت حقتعالی به عنوان اصلیترین و بنیادیترین عقیده در دیدگاه امام حسین(ع)، سبب میشود قیام عاشورا نهتنها جنبشی سیاسی _ اجتماعی، بلکه قیامی اعتقادی با محوریت توحید تلقی گردد. باور توحیدی امام حسین(ع) در خطابهها، مکاتبات و رفتار ...
چکیده : نمایشنامۀ تعزیه از ماندگارترین مراسمهای مذهبی ایران است که در آن ضمن سرودن اشعاری، به مدح و سوگواری اهلبیت: پرداخته میشود. از جمله شخصیتهای برجستۀ حاضر در کربلا که جان خویش را در راه حمایت از امام حسین(ع) فدا کرد، ...
چکیده : فرازی از خطبه امام حسین علیه السلام در روز عاشورا به راستی مرا نمیشناسید و نمیدانید من کیستم؟ آیا کشتن و شکستن حرمت من رواست؟ آیا من فرزند دختر پیامبرتان نیستم؟ آیا من وصیّ پسرعموی پیامبر شما نیستم؟ آیا حمزه سیدالشهدا ...
چکیده : یکی از مهمترین مسائل قابل پژوهش در قیام امام حسین(ع)، مسئله خروج ایشان از مدینه است. برای شناخت عمیق و همهجانبه این پدیده، همچون هر پدیده تاریخی دیگر، نیاز به یک مطالعه فراگیر بسترشناسانه از اوضاع سیاسی، اجتماعی، فرهنگی، اقتصادی ...
چکیده : عرفان و آموزههای عرفانی، یکی از راههای تکامل انسان و معرفت خداوند و رسیدن به ساحت ملکوتی اوست. از آنجا که کسب آموزههای عرفانی باید از راه صحیح به دست آید تا بتوان به درستی و خلوص آن اعتماد پیدا ...
چکیده : حضرت رقیه(س) فرزند امام حسین(ع) امام سوم شیعیان است. این اثر در پی سرگذشت این دختر خردسال در منابع تاریخی و رسیدن به نتیجهای روشن درباره زندگی و ذکر نام حضرت است. اینکه سرگذشت حضرت رقیه(س) در منابع تاریخی چگونه ...
چکیده : هدف از این نوشتار، بررسی نقش خوارج (شورشیان) در واقعه عاشورا از منظر تاریخی و حدیثی است که در آن شخصیت و نقش افرادی چون شمر بن ذی الجوشن، شبث بن ربعی، خاندان اشعث و... مورد تحلیل قرار میگیرد. روش ...
چکیده : شناخت معنای واژگان، از مهمترین مراحل فهم متون دینی است. این مهم، زمانی تحقق مییابد که مبتنی بر روشی علمی باشد و از یک سیر منطقی پیروی کند. خصوصا دربارۀ متون مقدسی چون نهجالبلاغه که از ادبیاتی فاخر برخوردار است ...
چکیده : عبارت مشهور «اِتَّقِ شَرَّ مَنْ اَحْسَنتَ اِلَیْه» از جمله سخنان منتسب به معصومین(ع) است. بررسی حدیث بودن آن و درستی یا نادرستی این انتساب، سوال اصلی مقاله است. صحت صدور این سخن از معصوم نیازمند بررسی وجود آن در منابع ...
چکیده : یکی از منابع تأثیرگذار بر متون عرفانی، سیره اهلبیت (ع) است. این تأثیرگذاری نهتنها بر متون عرفانی شیعی بلکه متون عرفانی که توسط اهل سنت نوشتهشدهاند را نیز دربرمیگیرد. مستملیبخاری که انتساب به اهل سنت دارد، کتاب شرحالتعرف را به ...
چکیده : حدیث به عنوان پر کاربردترین منبع استنباط معارف و علوم اسلامی از دیرباز مورد توجه اندیشمندان و محققان مختلف اسلامی بوده و گاه تنها با اکتفا به نقل و گاه توام با نقد در خلال آثار تفسیری، فقهی، کلامی و ...
چکیده : یکی از منابع غنی اسلامی در حوزه عدالتخواهی و تبیین مواضع روشن در برخورد قاطع با فساد و بیعدالتی کتاب شریف نهجالبلاغه است. نهج البلاغه دریایی است بی کران و ژرف و در عین حال قطره ای از اقیانوس بینهایت ...
چکیده : وجود روایات متعارض و مختلف در رجال کشّی از ویژگیهای این اثر کهن رجالی است. در پارهای از روایات و گزارشهای متعارض رجال کشّی تعدادی از راویان یکجا و همزمان توسط امامان معصوم(ع) مدح و تعدیل و گاه مورد مذمت ...
چکیده : سبکشناسی، روشی علمی و کاربردی در بررسی و تحلیل متون است که از طریق بازشناسی مختصات سبکیِ پربسامد و کشف پیوند آنها با معانی وانهاده شده در متن، سعی در شناخت افکار و کشف درونیات مؤلف دارد. پژوهش پیشرو با ...
چکیده : عمل غیر معتدل افزون بر اینکه فاقد توجیه اخلاقی است، با عصمت معصومان (ع) سازگاری ندارد، پاره ای از جستارهای نصوص دینی نشانگر آن است که از امیر مؤمنان علی (ع) در برخی موارد اعمال محافظه کارانه و تفریطی و ...
چکیده : پس از نزول سوره برائت، پیامبراکرم(ص) ابوبکر را مأمور ابلاغ بر مشرکان مکه نمود؛ اما وحی، آنحضرت یا مردی از خودش را ملزم به اجرای حکم کرد. لذا ایشان به مأمورش دستور بازگشت داد و ابلاغ فرمان الهی را به ...
چکیده : یکی از سؤالات مهمی که دغدغه فکری بسیاری از مسلمانان میباشد این است که چرا نام امیرمؤمنان امامعلی(ع) در قرآن نیامده است؟ بسیاری از علمای شیعه نیز پاسخهای متعددی به این سؤال دادهاند و گویا پذیرفتهاند که در قرآن نام ...
چکیده : یکی از بحث برانگیزترین مؤلفههای مؤثر در جرح و تعدیل راویان، مذهب آنان است. این مسئله که آیا صداقت و ضبط راویان در اعتماد به گفتار آنان کافی است و یا مذهبشان نیز از مؤلفههای دخیل در جرح و تعدیل ...
چکیده : شعر آیینی تجلی ارزشهای ملی- میهنی و یا ارزشهای دینی و مذهبی است. آنچه امروز به عنوان شعر آیینی شناختهمیشود، بیشتر تجلیگاه ارزشهای دینی و مذهبی چون توحیدیهها، مناجاتنامهها، اشعار عرفانی و بهویژه اشعاری در مدح و رثای اهل بیت ...
چکیده : زوائد شاخهای از علوم حدیث است که با رسالت صیانت از میراث حدیث اسلامی پا به عرصهی وجود نهاد. نخستین تألیف مستقلِ موجود در این فن، کتاب "غایة المقصد فی زوائد المسند" اثر نور الدین هیثمی است. این کتاب آیینهی ...
چکیده : نوشتار حاضر، از وجوه مختلفی به بازکاوی قصه منع حضرت داوود از ساختن بیت المقدس پرداخته است. در بررسی سندی، وجود راویان غیرقابل اعتماد و ضعف ارسال در سلسله سند، صلاحیت اعتمادسازی به حدیث از بین برده است. در بخش ...
چکیده : در دامنه پدیده حدیث و پژوهش میراث عظیم روایی در طول تاریخ به وجود آمد. در دوره معاصر و با وقوع انقلاب اسلامی ایران در سال 1357 با محوریت شعارهای اسلامی، به حدیث بیش از پیش توجه گردید و در ...
چکیده : انقلاب اسلامی بر پایه مبانی دینی شکل گرفت و در این راستا با حمایت از فعالیتهای پژوهشی در حوزه مبانی و منابع دینی موجب شد تا فعالیتهای چشم گیری در رشته حدیث و علوم حدیث به ویژه در گستره به ...
چکیده : این نوشتار با روش استقرایی ـ تحلیلی به دنبال نقش و کاربرد حدیث در مباحث الفاظ علم اصول فقه است، مبحث الفاظ یکی از مباحث گسترده اصول فقه است که ماهیت اعتباری و تحلیلی داشته، و اهمیت گستردهای در استنباط ...
چکیده : در احادیث بر جای مانده از رسول خدا صلّی الله علیه و آله، روایاتی وجود دارد که در آن از عصمت پیامبر و اهلبیت علیهم السلام بزرگوار آن حضرت سخن به میان آمده است. یکی از این روایات، حدیث «. ...
چکیده : یکی از ابعاد تربیت، جنبه اصلاحی آن است که مربی برای اصلاح و تغییر در صفات و رفتار ناپسند متربّی در ساحتهای اجتماعی، عبادی، اعتقادی و سیاسی متربّی فعالیتهایی انجام میدهد، اما این تلاشهای تربیتی در عرصه اصلاح روشهای مربوط ...
چکیده : سوره قصص، به اتفاق آرای مفسران، در سالهای میانی حضور پیامبر(ص) در مکه به طور پیوسته نزول یافته است؛ اما برخی با تکیه بر اسباب نزول و روایات تفسیری، تاریخگذاری آیه 85 این سوره را به آستانه هجرت، زمانی که ...