امام علی علیه السلام
أعلَمُ النّاسِ بِاللّهِ أكثَرُهُم لَهُ مَسأَلَةً .
داناترينِ مردم به خدا ، پُرخواهش ترينِ آنان از اوست .
غرر الحكم : ح 3260
چکیده : این مقاله در صدد بررسی اشکالی است که در منابع حدیثی سنی از نفی وصیت پیامبر(ص) آمده است که ایشان رحلت نمودند و وصیتی نکردند. منشأ این اشکال عدم تناسب رفتار حضرت در این مورد است با آنچه در فقه ...
نویسنده :
چکیده : این نوشته ضمن بررسی تطبیقی روایات فریقین که مرتبط با اولین نزول وحی هستند، با استفاده از روش اسنادی - تطبیقی، تفاوت محتوایی روایات براساس دلالت آیات قرآن و برخی حقایق مسلّم تاریخی را ارزیابی کرده و به نقد و ...
چکیده : یکی از بزنگاه‌های مورد اختلاف فریقین، تعیین مصداق اهل‌بیت در آیه تطهیر می‌باشد. با توجه به نقش اساسی این فراز از آیه 33 سوره احزاب، در حوزه اعتقادی فریقین، پژوهشگر با واکاوی مفاهیم به کار رفته در آیه و ارتباط ...
چکیده : صاحب‌نظران تفسیر دربارۀ مصداق و معنای «الکوثر»، در آیۀ «إِنَّا أَعْطَینَاکَ الْکَوْثَرَ»، دیدگاه‌های متعددی را مطرح نموده‌اند. از جملۀ آنها، نهر بهشتی، حوض و خیر کثیر، جایگاه ویژه‌ای در میان اندیشمندان دارد. در صورت قبول چنین دیدگاهی برای تفسیر «الکوثر» ...
چکیده : این مقاله با بررسی دو مورد از برجسته‌ترین آثار تفسیری این دوره، المیزان، اثر علامه طباطبایی (از تفاسیر برجسته شیعه)؛ و تفسیر المراغی، اثر مراغی (از تفاسیر برجسته تسنن) به جایگاه اسباب نزول در تفاسیر معاصر پرداخته و دیدگاه‌های این ...
چکیده : هدف پژوهش پیشِ رو، استخراج و عرضه مدلی مفهومی بر اساس منابع اسلامی است که نظام تعاملی روی‌آوری و بازداری رفتاری را بر اساس چگونگی ارتباط دو حالت ترس و امید تبیین می‌کند. برای این هدف، با توصیف و تحلیل ...
چکیده : هدف این پژوهش بررسی کارآمدی الگوی تنظیم رغبت در اسلام (مبتنی بر مفهوم زهد) به عنوان الگویی شناختی- هیجانی برای افزایش سلامت روان در مقایسه با درمان شناختی- رفتاری بود. الگوی تنظیم رغبت در قالب پروتکل برای مداخله بالینی طراحی ...
چکیده : در منابع روان‌شناختی حداقل به سه دیدگاه در زمینه رابطه آرزوها و رضایت زندگی می‌توان دست یافت؛ وجود رابطه، عدم رابطه، و رابطه دوگانه بر اساس آرزوهای درونی-بیرونی. تحقیق حاضر با هدف بررسی نقش آرزوها در رضایت زندگی بر اساس ...
چکیده : پژوهش‌های پیشین گویای رابطه مثبت دین، معنویت، و دینداری با بهزیستی و سلامت روانی است. پژوهش حاضر به بررسی چگونگی رابطه دین با بهزیستی ذهنی می‌پردازد. این پژوهش به برازش یک مدل علّی بهزیستی ذهنی بر اساس دین می‌پردازد که ...
چکیده : این پژوهش به منظور معرفی الگوی چندبُعدی مقابله دینی با تکیه بر آموزه‌های مهار خشم طراحی شد. روش این پژوهش توصیفی- تحلیلی بود و به شیوه اجتهاد دینی انجام گردید. یافته‌های پژوهش نشان داد که از تحلیل آموزه‌های دینی، دو ...
چکیده : پژوهش حاضر به منظور تدوین و عرضه الگوی شکرگزاری مبتنی بر آموزه‌های اسلامی و بررسی اثربخشی آن بر رضایت از زندگی بررسی شده است. فرض این پژوهش آن است که افزایش میزان قدردانی، باعث افزایش رضایت از زندگی و پیش‌بینی‌کننده ...
چکیده : پژوهش حاضر با هدف ساخت، رواسازی و اعتباریابی مقیاس شکر، بر اساس آموزه‌های اسلام، طراحی و اجرا شده است. برای رسیدن به این هدف از دو روش توصیفی و پیمایشی استفاده شد. در روش توصیفی، پس از بررسی روان‌شناختی متون ...
چکیده : عملکرد مطلوب خانواده مستلزم ارتباط مناسب همسران است که این ارتباط الگوی تعاملی مناسبی را طلب می‌کند. پژوهش حاضر با هدف تدوین اصول تعاملات زوجین و خانواده و عرضه الگوی ارتباطی مناسب انجام شده است. این پژوهش حاصل تحلیل متون ...
چکیده : هدف پژوهش، بررسی ماهیت رضامندی و پایه نظری آن بر اساس منابع اسلامی است. نوع پژوهش، کتابخانه‌ای و روش آن تحلیل محتوا با استفاده از مدل فهم روان‌شناختی متون دینی است. یافته‌های پژوهش نشان می‌دهد رضامندی، نوعی ارزیابی مثبت از ...
چکیده : هدف پژوهش حاضر بررسی اثربخشی برنامه آموزشی مبتنی بر ۷ اصل تربیتی پیامبر(ص) بر مهارت‌های اجتماعی کودکان ۵ تا ۶ سال است. پژوهش حاضر از نوع نیمه‌آزمایشی با پیش‌آزمون- پس‌آزمون با گروه کنترل بود. جامعه آماری این پژوهش شامل تمام ...
چکیده : خشم یکی از هیجانات کاملاً معمولی و اغلب سالم در روان‌شناسی است. پیامدهای خشم از دیرباز در ادبیات و متون فلسفی، دینی و علمی بیان شده‌اند. هدف نوشتار حاضر بررسی خشم از دید اسلام برای تولید ابزارها و روش‌های سنجش ...
چکیده : ملاک ارزیابی کشف و رؤیای صادقه در عرفان چکیده کشف، مکاشفه و رؤیای صالح از جمله کلمات کلیدی عرفان محسوب می‌گردند و در تمام مکاتب تصوف و عرفان اسلامی این اصطلاحات مورد بررسی و تحلیل قرار گرفته‌اند. این واژگان از ...
چکیده : این پژوهش در پی طراحی، ساخت و اعتباریابی مقیاس «عفو و گذشت با نگاه به منابع اسلامی» به منظور سنجش میزان عفو و گذشت در میان دانشجویان و طلاب گرامی است. بدین‌منظور، ابتدا با استفاده از منابع معتبر اسلامی، مؤلفه‌های ...
چکیده : ارتباط میان شناخت خود و شناخت خدا، از مشهورترین تأکیداتی است که در آموزه‌های دین اسلام بیان شده است. پرسش‌هایی مانند: «منظور از شناخت خود، کدام گونه از شناخت است؟»، «این نوع شناخت، چگونه معرفتی از خداوند را به ارمغان ...
چکیده : نگاه عمل‌گرایانه و توجه به کارکردهای دین، یکی از روش‌هایی است که در حوزه دین‌پژوهی و عرصه تبلیغ دین مورد استفاده قرار می‌گیرد. در نصوص دینی نیز استفاده از این روش قابل مشاهده است؛ ولی نکته مهم در استفاده از ...
چکیده : نگرشی که ملاصدرا، حکیم بی‌نظیر شیرازی سده 11 هجری به فلسفه دارد، تا حدودی متفاوت از سایر دیدگاه‌هاست. او فلسفه و حکمت را نردبان رشد و ترقی انسانیت، سکوی پرتاب به سوی خدا و در یک جمله آن را مقدمه ...
چکیده : غالب اهل سنّت، شیعه را طرفدار بداء به معنای ظهور بعد از خفاء (معنای لغوی) دانسته‌اند و در نتیجه معتقدند شیعه گستره علم الهی را نپذیرفته و ظهور پس از خفا را بر خداوند متعال جایز می‌داند. محققان شیعه از ...
چکیده : در این نوشتار، حقیقت انسان و دوساحتی‌بودن وجود او، تجرد نفس و دسترسی به مقامات بلند انسانی در سایه بندگی حضرت حق، جایگاه فطرت، کرامت انسان، نقش معرفت نفس، مقام قرب و مکانت انسان کامل مورد بررسی قرار گرفته و ...
چکیده : آموزه بداء همواره به عنوان یک باور متمایز در کلام امامیه دانسته شده است. این اندیشه اعتقادی که در روایات معصومان، حد اعلای معرفت و عبودیت خداوند معرفی می‌شد، به جهت عدم درک حقیقت آن، هجمه‌های بسیاری را علیه شیعه ...
چکیده : عارفان برای تبیین دیدگاه خود درباره اسفار اربعه، به آیات و روایات متعددی استناد جسته‌اند. با کاوش در آیات و روایات می‌توان مستندات قابل توجهی دراین‌باره یافت. پژوهش حاضر به بررسی اسفار اربعه در آیات و روایات پرداخته است تا ...
چکیده : دین در زندگی انسان، کارکردهای گوناگون معرفتی، عملی، معنوی، مادی، اخروی و دنیایی دارد. توجه به این کارکردها در شناخت، تبیین و تبلیغ دین، فوایدی می‌تواند داشته باشد؛ مانند تسهیل پذیرش دین، بالارفتن کیفیت اعمال، روشن‌شدن پیوند مسائل دینی با ...
چکیده : با عنایت به محوری‌بودن اصل نبوت در اسلام این نوشتار با روش توصیفی ـ تحلیلی، به بررسی ادله اثبات «نبوت» از منظر «ماتریدیه و امامیه» پرداخته و با تجزیه و تحلیل آنها به این پرسش پاسخ داده است که دو ...
چکیده : كتاب منشأ انواع که به فرضیه تکاملی داروین می‌پرداخت، تأثیر زیادی بر جهان علمی گذاشت و موجب جبهه‌گیری مخالفان و موافقانش توسط دانشمندان اروپایی و ارباب كليسا شد. با ورود تفکر «داروینیسم» به جهان اسلام، متفكران اسلامی نيز مواضع متفاوتی ...
چکیده : همة ما معتقدیم که رزق و روزی موجودات، بویژه روزی انسان به‌دست خداوند متعال است؛ ولی در کنار مقدّر بودنِ روزی، انسان نباید از اسباب تحصیل رزق غفلت نماید. اسباب تحصیل رزق، در امور مادی مانند کار و تلاش خلاصه ...
چکیده : توسل به اولياء الهي و تبرك جستن به ايشان و به زيارت قبر ايشان رفتن و كارهايي از اين قبيل از جمله مسائلي است كه ميان تمامي مسلمين، از صدر اسلام تا كنون متداول بوده و يك امر ديني مسلم ...
