مرحوم خويى مى فرمايد:
اين روايت صلاحيت استدلال بر اين مطلب را ندارد زيرا بسيارى از روايات كه از پيامبر صلى الله عليه و آلهدرباره آداب اسلام و عرفى صادر شده ناظر به آداب و رسوم عصر جاهليت است از اين رو بايد براى استدلال و فهم صحيح روايات به آن آداب آگاهى يافت (يعنى زمينه هاى صدور روايات را بايد شناخت).
سپس ايشان مى فرمايد:
فقد كان من المتعارف فى زمن الجاهليه انّهم يهيئون مكانا لقضاء الحاجه و يسمونه بيت الخلاء و يقعد فيه الرجال و النساء و الصبيان ولا يستتر بعضهم عن بعض كبعض اهل الباديه فى الزمن الحاضر و لما بعث نبى الرحمه نهى عن ذلك و اخذ البيعه على النساء ان لا يقعدن مع الرجال فى الخلاء ^۱ .
در زمان جاهليت رسم بر اين بوده كه مكانى را جهت قضاء حاجت آماده مى كردند و نام آن را بيت الخلاء مى گذاشتند و زنان و مردان و كودكان در آنجا مى نشستند و از يكديگر خود را نمى پوشاندند. مثل اهل باديه در زمان حاضر و زمانى كه پيامبر رحمت مبعوث شد از اين كار نهى كرد و بيعت گرفت كه زنان با مردان در بيت الخلاء ننشينند.

10. رفع ابهام و اجمال

برخى احاديث از آنجا كه در جو خاصى صادر شده كه قرائن حاليه و مقاميه وجود داشته است، آگاهان به آن قرائن، معنا و مفهوم حديث را به خوبى درك مى كردند؛ اما اگر كسى از آن شواهد يا زمينه هاى صدور بى خبر باشد در برخورد با روايت، نمى داند كه گوينده آن چه مقصودى را اراده كرده است و براى رفع اين ابهام بايد زمينه صدور آن و قرائن كشف كننده مقصود روايت را مورد بررسى قرار دهيم تا مراد حقيقى معصوم عليه السلام را دريابيم كه به چند نمونه اشاره مى شود.

نمونه اول:

در مواجهه با اين حديث مشهور «الجار ثم الدار» مى توان معانى متفاوت برداشت نمود؛ و فهم هاى متفاوت از آن داشت؛ اما كدام يك از فهم ها صحيح است و كدام نيست، بايد به زمينه صدور آن توجه كرد و آن را مورد بررسى قرار داد تا مراد واقعى گوينده اين كلام را درك كرد.
الف) يك بار ممكن است بگوييم مقصود از «الجار ثم الدار» يعنى اول همسايه را انتخاب كنيد بعد خانه را؛ چنانكه درباره روايت صادره از حضرت رسول اكرم صلى الله عليه و آله مقصود آن حضرت همين معنا است.
قال على بن ابى طالب: جاء رجل الى رسول اللّه صلى الله عليه و آله فقال: يا رسول اللّه ، انّى اردت شراء دار،