مصون هستند. آنان اگرچه به گناه و خطا دچار مى شدند، اما سرانجام توبه مى كردند. برخى فرقه ها و افراد متعصب با تكيه بر تعدادى از احاديث جعلى و حكايت هاى دروغين، بعضى اصحاب و گاهى تمامى آنان را مورد انتقاد قرار مى دادند و حتى آنان را به كفرگويى متهم مى ساختند. در اين مقاله، زندگى و شخصيت يكى از صحابه خوشنام پيامبر به نام خالدبن وليد بررسى شده است. او در دوران حيات خود دستاوردهاى عظيمى داشت و در گسترش اسلام نقش مهمى ايفا كرد. پيامبر نيز او را از يك سو تحسين و از سوى ديگر، به خاطر برخى اقداماتش انتقاد نمود. نويسنده ابتدا دوران حيات و نقش او را به تفصيل بحث كرده است و پس از آن، نقل قول ها و حكايت هاى مطرح شده در آثار اسلامى را ـ كه گمان مى رود مبناى انتقادات عليه وى باشد ـ مورد تجزيه و تحليل قرار مى دهد.

«برخى ملاحظات درباره جمله اختلاف امتى رحمة به عنوان حديث معروف» ^۱ نوشته هليل ابراهيم كوتلاى ^۲

اين مقاله بحثى است كه به عبارت جمله كوتاه و معروف «اختلاف امت من رحمتى بر آنان است» مى پردازد. اين سخن در برخى منابع اسلامى، حديث صحيح بى عيب و نقص معرفى شده است و مسلمانان آن را از فرمايشات پيامبر اكرم صلى الله عليه و آله مى دانند. اين مقاله اثبات مى كند كه اين جمله، حديث نيست و حتى سلسله قابل اطمينان و يا غيرمطمئنى را هم نمى توان براى آن تعيين كرد. از ديدگاه بسيارى از پژوهشگران حديث، سلسله اسناد اين گفته معتبر نيست؛ اما مفهوم آن از اين نظر صحيح به نظر مى رسد كه عقايد و پيشنهادهاى محققان اسلامى چنانچه با روح قرآن كريم يا احاديث موثق همگام باشد، رحمتى براى امت اسلامى به شمار مى رود.

4 ـ 2. سال دوم، شماره دوم

«حديث و تاريخ: يك قياس روش شناسانه» ^۳ نوشته آيهان تقينس ^۴

شيوه شناسى حديث نقش مهمى در شكل گيرى علوم اسلامى و به ويژه، در شكل گيرى تاريخ اسلام داشته باشد. تاريخ اسلام از شيوه شناسى حديث و كاربرد سلسله اسناد در ارزيابى گزارش هاى تاريخى منتفع بوده است. ميان حديث و تاريخ تا به امروز روابط همچنان باقى است. برخى پژوهشگران حديث سعى مى كنند از شيوه هاى معاصر تاريخ بهره گيرند. از آنجا كه ميان اين دو رشته علمى، تفاوت هاى تاريخى ديده مى شود و شيوه شناسى تاريخ جديد از محيطى كه در آن به وجودآمده تأثير مى پذيرد، لازم است به برخى مسائل مرتبط با سهيم شدن در اصطلاح شناسى و شيوه شناسى حديث و شيوه شناسى تاريخ اشاره شود.