مفهوم امامت و ويژگى‏هاى امامان عليهم السلام از نظر عبد الجليل رازى‏ - صفحه 259

عبد الجليل همچنين در برابر انكار معجزات امير مؤمنان عليه السلام از سوى نويسنده سنّى موضع مى‏گيرد و به آنها پاسخ مى‏دهد.۱
وى در دفاع از معجزه شكافته شدن سقف و بيرون بردن حضرت امام عصر عليه السلام از خانه براى حفاظت از جان ايشان، آن را از براى حفظ نظام اسلام و قوام دين پيامبر اكرم صلى اللَّه عليه و آله در آخر الزمان به واسطه آن حضرت لازم مى‏داند.۲

جمع‏بندى‏

از بررسى ديدگاه‏هاى مرحوم عبد الجليل رازى، روشن شد كه ايشان امام را مفترض الطاعة و منصوب و منصوص از جانب خداى متعال مى‏داند و معتقد است كه امام الهى، حتماً بايد از سه ويژگى: نصوصيت، علم و عصمتْ برخوردار باشد و اين اعتقاد را به عقل و قرآن، مستند مى‏سازد. به نوعى مى‏توان چكيده انديشه وى را در عبارت زير مشاهده كرد:
و در اين، شبهتى نيست كه شيعت، امامت و رياستْ عقلاً واجب دانند، وامام را در همه روزگارى معصوم و منصوص و مقطوع على عصمته گويند، و اگر طاعت أئمّه بر امّت واجب دانند، اقتدا در اين مسئله، به عقل و قرآن كرده‏اند. امّا عقل، وجوبِ رياست به علّت جواز خطا و اخذ معالم شريعت، و نفى علّت حاجت، و اثبات عصمت و نصوصيت، و در معالم اعلم الناس بعد رسول اللَّه، و امّا فرض طاعت، اقتدا به قرآن است آن جا كه بارى تعالى گفت: (يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا أَطِيعُوا اللَّهَ وَأَطِيعُوا الرَّسُولَ وَأُولِى الأمْرِ مِنْكُمْ). پس امامت را اين درجت و فضيلت نهند كه بيان كرده شد بى‏شبهتى و تقيّتى، و هر كس را كه خلاف اين داند، ضال و هالك دانند بى‏شبهت و تقيّت.۳
در عبارت ديگرى از ايشان، موروثى بودن امامت نفى شده و علاوه بر سه ويژگى

1.ر.ك: همان، ص‏۷۱ - ۷۳.

2.ر.ك: همان، ص‏۴۶۴.

3.همان، ص‏۲۴۱.

صفحه از 264