وى در ذيل آيه (وَ فِى الْأَرْضِ قِطَعٌ مُّتَجَوِرَ تٌ وَ جَنَّتٌ مِّنْ أَعْنَبٍ وَ زَرْعٌ وَ نَخِيلٌ صِنْوَانٌ وَ غَيْرُ صِنْوَانٍ يُسْقَى‏ بِمَآءٍ وَ حِدٍ وَنُفَضِّلُ بَعْضَهَا عَلَى‏ بَعْضٍ فِى الْأُكُلِ إِنَّ فِى ذَ لِكَ لَأَيَتٍ لِّقَوْمٍ يَعْقِلُونَ)^۱ نيز به نقد قول به طبايع پرداخته و پديد آمدن ميوه‏هاى گوناگون از يك آب و زمين را دليل بر بطلان قول به طبايع دانسته است:
و حق تعالى ما را در اين آيت وجه استدلال باز آموخت بر ملحدان و دهريان و طبايعيان و هر كه او اثبات صانعى حكيم نكند. گفت: اگر چنان استى كه از زمين بودى يا از آب يا از هوا، بايستى تا چون آب و هوا و زمين هر سه يكى بودى، از او يك نوع ميوه بيشتر نياوردى، نه آن كه از يك آب و يك زمين و يك هوا هزار نوع نبات و گياه و درخت و ميوه پديد آرد. اگر طبع بودى يا امرى موجب اين قضيّه در او محال بودى، چون بر اين جمله مى‏باشد، دليل كند كه اين را صانعى و مدبّرى هست قادر مختار كه به حسب اختيار و ارادت خود چنان كه مى‏خواهد، مى‏آرد و مى‏آفريند. ^۲
قطب الدين راوندى در بيان ويژگى‏هاى نظم قرآنى كه مقوّم اعجاز آن است، ويژگى نهم را وجود همه نيازمندى‏هاى علمى انسان‏ها در اصول و فروع دين در قرآن دانسته است. اين ويژگى، شامل ارشاد به شيوه‏هاى مباحث عقلى و اقامه براهين عليه ملاحده، براهمه ، دوگانه‏پرست‏ها و منكران معاد و قائلان به طبايع با كوتاه‏ترين و رساترين عبارات است.^۳
عبد الجليل رازى نيز در موارد متعدّد به نقد اصحاب طبايع پرداخته است كه بخشى از