ويژگى‏هاى سبكى، ساختارى و فكرى كتاب «نقض» - صفحه 375

5. روش درست بحث و جدل كردن‏

قزوينى به نام عالمى متبحّر و شيعه متعهّد، آداب بحث با مخالفان را نيك مى‏دانسته است. او خاطره‏اى را نقل مى‏كند كه يك سنّى در مناظره گفته است كسى كه نماز تراويح را در رمضان به جماعت نخواند، ملحد است و قزوينى شرح مى‏دهد كه با بحث صحيح و چند پرسش ساده به سنّى تفهيم مى‏كند كه پندارش نادرست است و سرانجام:
«بى چاره ناصبيك بى آلت و خام متحيّر فروماند و مبهوت بماند. گفتم: اى بيچاره! سنّت بهتر از فريضه مى‏دانى؟ عمر را بهتر از مصطفى مى‏شناسى؟ تارك جماعت فريضه خداى را مسلمان مى‏خوانى، تارك جماعت تراويح عمر را چرا ملحد مى‏دانى؟ معترف و پشيمان گشت و بر مفتيان ناانصاف خود نفرين كرد. ۱
البته سراسر كتاب نقض به دليل پاسخ دادن به ادعاها و اتّهامات سنّى، همين حالت روش درست بحث و جدل را با خود دارد.
يك نمونه مستند اين بحث‏ها هم اين است كه قزوينى با استفاده از حالت نزاع و خلاف كه ميان اصحاب مذاهب اهل سنّت (مانند حنفى و شافعى) است، سنّى را سرزنش مى‏كند كه اختلاف فقهى حنفى و شافعى جايز است؛ امّا براى شيعه چنين نيست؟! ۲

6. نكات و اشارات از نظر افتاده‏

قزوينى به دليل بهره‏مندى از شواهد و دلايل گوناگون براى مجاب كردن مخالف خود، به پاره‏اى نكات اشاره مى‏كند كه امروز ارزش تاريخى آنها محفوظ است كه نمونه‏هايى از آنها چنين است:

يك. نام‏گذارى فرزند به نام خلفا

قزوينى در دفاع از اين كه شيعيان اهل دشنام دادن به خلفا نيستند و نيز تعصّب در نام‏گذارى فرزند ندارند، مواردى را مى‏آورد كه نام فرزندان شيعيان از جمله نام برخى

1.همان، ص ۵۶۵.

2.ر.ك: همان، ص ۵۷۴.

صفحه از 378