امام علی علیه السلام
ـ في صِفَةِ أهلِ الدُّنيا ـ: قَد خَرَقَتِ الشَّهَواتُ عَقلَهُ، و أماتَتِ الدُّنيا قَلبَهُ... لا يَنزَجِرُ مِن اللّهِ بزاجِرٍ و لا يَتَّعِظُ مِنهُ بواعِظٍ.
ـ در وصف دنيا پرست ـفرمود : شهوتها عقل او را متلاشى كرده و دنيا دلش را ميرانده است.... نه نهى و بازداشتهاى خدا او را باز مىدارد و نه اندرزهايش او را سود مىدهد.
نهج البلاغة : الخطبة 109.
چکیده : کوثر با 3 آیه، کوچکترین سوره قرآن است. روایات و آرای تفسیری زیادی که درباره کلمات اصلی سوره (کوثر، صلات، نحر، ابتر) وارد شده، که گاهاً متعارضاند. پژوهش حاضر بر آن بوده است که با ابزار گردآوری کتابخانهای، و استفاده ...
نویسنده :
چکیده : عدالتمحوری و پرهیز از هر گونه تعصب باید از مهمترین اصول در نقد و بررسی متون باشد. اما آیا این اصل در نقدهای رجالی مورد توجه قرار گرفته است؟ و یا در این بخش تعصبات مذهبی کارگر بوده و مانع ...
چکیده : مقاله حاضر پژوهشی است پیرامون تواتر معنوی و یا لااقل مستفیض بودن حدیث «مکارم الاخلاق» که با عبارت های گوناگون ولی با مضمون و محتوای واحد از پیامبر گرامی اسلام(ص) نقل شده است. علت بررسی حدیث مذکور، وجود برخی شبهات در ...
چکیده : نگارش مصحف امام علی (ع) و توقیفی بودن ساختار قرآن کریم نزد فریقین طرفداران بسیاری دارد. از سوی دیگر اعتقاد به تنزیلی بودن گردآوری مصحف امام علی (ع)، در تعارض با توقیفی بودن ساختار قرآن به نظر میرسد؛ به عبارت ...
چکیده : اسناد احادیث پیامبر(ص) در کتب اربعه، به شکلهای گوناگونی ثبت شده است. یکی از این گونهها، اسنادی است که راوی شیعیِ غیر معصوم و غیر معاصرِ آن حضرت، از ایشان حدیثی نقل کند؛ این نوع از احادیث، «مرسل» نام دارند. ...
چکیده : سبکشناسی قرآن کریم یکی از علوم جدید قرآنی متخذ از زبانشناسی است. سبکشناسی، مطالعه سبکهای ساختی، آوایی و معنایی یک متن است. این علم انواع سبکهای بیانی قرآن کریم را مورد مطالعه قرار میدهد. در این نوشتار یکی از ابعاد ...
چکیده : توجه همه جانبه، عمیق و واقع بینانه اسلام به جامعه و امور و مسائل اجتماعی، اگر نگوییم امری بی نظیر است، بدون شک در تاریخ بشریت موضوعی کم نظیر به شمار میرود. مسئله الفت و مصاحبتها اثری مستقیم بر آدمی ...
چکیده : معصومان علیهم السلام در بسیاری از دعاهایشان، اسامی و صفاتی از خداوند را همراه با درخواستشان آوردهاند. این روش چنان پراستفاده و جزو سیره همه اهل بیت علیهم السلام بوده که میتوان آن را یکی آداب مورد تأکید در دعا ...
چکیده : گاهی یک لفظ در لفظ دیگری درآمیخته میگردد و دو معنا را با خود همراه میسازد که نحویان و مفسرین به آن تضمین نحوی گفتهاند. این پدیدۀ نحوی به لحاظ نقشی که در ترجمه و تفسیر قرآن دارد، همواره در ...
چکیده : قرآن کریم حوادث پرفراز و نشیب سرگذشت یوسف(ع) را با زیباترین شیوۀ داستانسرایی بهمنظور عبرت بشریت بیان کرده است. اما روایات ساختگی فراوانی با هدف کمرنگ ساختن صبغۀ هدایتی قرآن، ذیل برخی آیات سورۀ یوسف(ع) وارد شده که در این ...
چکیده : مقاله حاضر با عنوان "باز شناخت اندیشه اقتصادی امام علی (علیه السلام) در مصرف" با هدف کشف و توصیف سیره اقتصادی حضرت در حوزه مصرف می باشد. برای دستیابی به این هدف از روش مطالعه اسنادی و کتابخانه ای در ...
چکیده : در طول تاریخ، بسیاری از منابع با ذکر عهد و پیمان پیامبر (ص) با امام علی (ع) و ارتباط آن با بیعت خلیفه اول به عنوان یکی از وقایع پس از رحلت، با پیگیری اهدافی متفاوت، درصدد تبیین عملکرد حضرت ...
چکیده : کتاب ربیع بن حبیب مهمترین کتاب حدیثی مذهب اباضیه است که برخی از بابهای گوناگون فقهی، اعتقادی و تفسیری را در بر دارد. هدف این مقاله، شناخت و بررسی مسند ربیع بن حبیب بوده که بسیار کم به آن پرداخته ...
چکیده : پیامبر اکرم (ص) پس از دوران فترت در اجتماعی جاهلی و فرورفته در عصبیتهای قومی و تفاخرهای نژادی مبعوث شد؛ پیامبری «اُمّی» که هم خاتم پیامبران بود و هم مأمور پایان دادن به جاهلیت و اُمّیّت با معجزهای از جنس ...
چکیده : بررسی حاضر، حاصلِ تحلیل مقایسهای برای رتبهبندی46 منبع تأثیرگذار علوم قرآن از قرن اول تا معاصر بوده که به ضریبتأثیر عوامل تأثیرگذار در سیر تطورات نگارشهای جامع علوم قرآن هم پرداخته است. روش پژوهش حاضر، کیفی بوده و از روش ...
چکیده : تبیین مفاهیم کلیدی سوره به منظور نشاندادن انسجام معنایی آن یک امر اساسی و در عین حال چالشبرانگیز است. غالب مفسرین برای این منظور از روشهای کیفی استفاده میکنند که میتواند از گرایشهای نظری و ذهنیت فردی متأثر گردد. تحلیل ...
چکیده : برخی از صاحب نظران علوم قرآنی بر این باور هستند که در بعضی از آیات قرآن بدون آگاهی بر سبب نزول امکان فهم وجود ندارد. با توجه به اینکه سخن حاضر با دیدگاه علامه طباطبایی در تفسیر المیزان که قرآن ...
چکیده : در مقام بررسی هر حدیثی میبایست زمینۀ صدور آن حدیث از معصوم محرز گردد و متن آن نیز یک اصل معرفتی یا عقیدهای درست یا راهکاری عملی و اخلاقی را بیان کند. حدیث مورد نظر که بیانگر صورت خاصی از ...
چکیده : عبارت «بسم الله الرّحمن الرّحیم» نخستین جمله قرآنی است که بهعنوان سرآغاز سوره مبارکه علق بر پیامبر اکرم ص نازل شد. این آیه 114 بار فرود آمده و در 113 سوره بهعنوان آغازین جمله ذکر شده است. ازآنجاکه بسمله نخستین ...
چکیده : امام علی(ع)، یکی از شخصیتهای تاثیرگذارِ جهان اسلام است که نقش بسیار مهمی در شکلگیری اسلام و حکومت اسلامی داشت. بررسی شخصیت و سیره ایشان، میتواند بیانگر نقش ایشان در دوران حیاتی اسلام باشد. این مقاله، سیره امام علی(ع) را ...
چکیده : اصحاب حدیث بهمثابۀ مکتبی تمامیتطلب در تمامی حوزههای علوم دینی، در زمینۀ زهد نیز آثار قابل توجهی بر جای گذاشت. عرصۀ زهدپژوهی نزد ایشان با توجه به گرایشهای دوگانۀ متقدّمان و متأخّران، تبلور متفاوتی از حدیثپژوهی را رقم زده است. ...
چکیده : در منابع حدیثی روایتی از پیامبر بزرگوار اسلام نقل شده است که فرمودند در آخر زمان بدلیل تنگی معیشت و در خواست های بی مورد از مرد خانواده و عدم توانایی اجابت آنها، از امر ازدواج دوری نمایید. در این ...
چکیده : کتاب «غلوّ (درآمدی بر افکار و عقاید غالیان در دین)» نوشته نعمتالله صالحی نجفآبادی مشتمل بر مباحثی پیرامون تاریخ شکلگیری جریان غالیگری، چهرهها و وقایع تأثیرگذار و بررسی نمونههایی از روایات مشکوک به غلوّ است. مؤلف در این کتاب سعی ...
چکیده : بیشک یکی از بهترین و معتبرترین راهکارها برای ترسیم الگوی سبک زندگی اسلامی، مراجعه به قرآن کریم به عنوان کتاب راهنمای بشریت و هدایتگر سعادت است که در دو بُعد دنیوی و اخروی دستورالعملهایی را برای انسانها بیان نموده است. ...
چکیده : یکی از مهمترین موضوعات علم اصول و موضوع دلالت الفاظ، حجیت ظواهر الفاظ است که در فرایند استنباط فقهی، بیشترین اهمیت را داراست. اصالت نقل به الفاظ در روایات ائمه معصومین (ع) از مبانی حدیثی این مسئله اصولی است. بر ...
چکیده : پژوهش حاضر با هدف تحلیل و ارزیابی اشکالهای ذهبی دربارۀ حدیث یومالدار نگارش یافته است. حدیث یومالدار ناظر به رخدادی اعتقادی است که در نخستین مراحل دعوت نبوی روی داد و شیعه آنرا به عنوان سندی در حقانیت امیرالمؤمنین (ع) ...
چکیده : بررسی روایاتِ شأن و سبب نزول آیات قرآن، یکی از مباحثی است که در تفسیر و تبیین برخی از آیهها، بهره برده میشود. در منابع تفسیری شیعه و اهلسنت دربارۀ آیات «إفک» در سورۀ نور، دو شأن نزول نقل شده ...
چکیده : یکی از موضوعات پُرابتلا در زندگی انسان، بیماری و پیگیری درمان آن است. دین اسلام، این مسأله مهم را از یاد نبرده و دستورهای بسیاری درباره طب و آداب و احکام مرتبط با آن بیان میکند. کتاب «مفاتیحالشّفاء» با هدف ...
چکیده : یکی از مسائل مهم بسیاری از کشورهای مسلمان دستیابی به الگویی مطابق با پیشفرضهای مذهبی و فرهنگی کشورها برای توسعه و پیشرفت میباشد. از آنجایی که اسلام نگاهی متفاوت به انسان و خواستههای او دارد، در بسیاری از مسائل دستورالعملهای ...
چکیده : آیۀ 29 حج با عنوان آیۀ قضای تفث که در ضمن مناسک حج یاد میشود، هم از جهت دلالت ظاهری و هم دلالت باطنی تأویلی، در میان مفسران و قرآنپژوهان با آرای گوناگونی همراه بوده و از منظر تفسیری و ...
