ديگر ارجاع مى دهند. در اين موارد، تمامى اعداد و شماره هاى صفحات را عينا برگردانده ام. بنابراين ، خواننده ناگزير است در اين موارد به شماره صفحات اصل آلمانى مراجعه كند. طبيعى است اين امر تا وقتى كه تمام كتاب ترجمه فارسى نيابد ميسّر نخواهد بود. بنابراين همواره در متن ترجمه فارسى خود به شماره گذارى صفحات متن آلمانى اشاره كرده ام. شماره هاى لاتين كه در داخل قلاب [ ]قرار گرفته اند، نشان دهنده پايانِ صفحات در متن آلمانى اند.
فهرست منابع پايان كتاب غالبا كوتاه و گاه در آن تنها به ذكر نام مؤلفى بسنده شده است. در اين موارد ، تا حدّ امكان ، اطلاعات كتاب شناختى منابع را تكميل كرده و آنها را درون قلاب [ ]افزوده ام. از همين قبيل است منابعى كه مؤلفان در متن كتاب بدانها ارجاع مى دهند، اما در كتاب نامه پايانى ذكرى از آنها نرفته است. براى سهولت خواننده فارسى ، به عكس متن اصلى، منابع عربى از نگاشته هاى اروپايى تفكيك و گاه به هم ارجاع شده اند.
فصل اول: حفظ و تدوين وحى در عهد پيامبر براساس اشارات قرآنى و وضعيت ادبى سوره ها
آن چنان كه در خود قرآن نيز فراوان آمده است، مجموع آيات مختلفى كه كتاب آسمانى دين اسلام را تشكيل مى دهند ، به «كتابى محفوظ» در آسمان بازمى گردند كه با آن تطابق كامل دارند؛ درمقابل، كُتب مقدس يهود و مسيحيان هرچند از همان منشأ اصيل سرچشمه گرفته اند، دستخوش تحريف و تغيير فراوان شده اند. از سوى ديگر، نامهاى مختلفى چون قرآن ۱ ، كتاب و وحى
۲
كه بر اين مجموعه آيات اطلاق مى شود، خود نشان دهنده وجود سابقه اى مكتوب و مدوّن براى آن است. با اين وصف، دشوار مى توان پذيرفت كه محمّد]ص] از آغاز ، هيچ گاه درصدد تدوين وحى و ثبت و ضبط مكتوب آن نبوده باشد
۳ . از همين [رو]، در سور مكى (سوره عنكبوت، آيه 48) ۴
[1] اشاراتى به تدوين وحى مى يابيم. مرويّات اسلامى به روشنى بر اين امر دلالت دارند و نام افرادى را ذكر مى كنند كه پيامبر ، آيات
1.قرآن از يك سو مصدرِ فعلِ قَرَأَ، و از سوى ديگر واژه اى دخيل از «قِريانا»ى آرامى به معناى خواندن است.
2.I. Goldziher, Muhammedanische Studien, Bd. II, S. ۷, Anm. ۱.
3.A. Sprenger, Mohammad, Bd. III, S. XXXIII; H. Hirschfeld, New Researches into the Composition and exegesis of the Qoran, S. ۱۳۶, ۱۴۱.
اين دو (اشپرنگر، هيرشفلد) و بسيارى ديگر بى جهت در اين باب مناقشه مى كنند.
4.و ما كُنتَ تتلو من قَبْله من كتاب و لا تخطّه بيمينك اذا لارْتاب المُبْطلون. (م)
