امام صادق علیه السلام
ما رَأَيتُ شَيئاً أسرَعَ إلىٰ شَيءٍ مِنَ الشَّيبِ إلَى المُؤمِنِ، و إنَّهُ وَقارٌ لِلمُؤمِنِ في الدُّنيا، و نورُ ساطِعٌ يَومَ القِيامَةِ، بِهِ وَقَّرَ اللّهُ تَعالىٰ خَليلَهُ إبراهيمَ علیه السلام
چیزى را ندیدم که به سوى چیزى شتابندهتر از سپیدىِ مو به سوى مؤمن باشد. موى سپید در دنیا براى مؤمن وقار است و در روز قیامت، نورى درخشان. خداوند متعال با موى سپید به خلیل خود، ابراهیم علیه السلام، وقار بخشید.
الأمالي للطوسي: ص۶۹۹ ح۱۴۹۲.
چکیده : روایت به عنوان یکی از منابع تفسیری همواره مورد توج مفسران قرآن بوده و در تفسیر قرآن به اشکال گوناگون از آن بهره گرفته شده است. برخی مفسران تنها به نقل روایت پرداخته و برخی دیگر به نقد و بررسی ...
نویسنده :
چکیده : درک و فهم حدیث به عنوان دومین منبع احکام و دستورات اسلام از اهمیت شایانی برخوردار است. علوم حدیثی از جمله فقه الحدیث متکفل این مهم است. از این رو، علما و فقها از جمله مؤلف استقصاء الاعتبار فی شرح ...
چکیده : ریشۀ بسیاری از اتهامات به شیعه و ناصحیح خواندن احادیث شیعی، به اصل امامت بازمیگردد؛ چنانکه نویسندۀ کتاب مشکلةالحدیث، حجم زیادی از اشکالات خود بر متن احادیث شیعه را بر این اصل متمرکز ساخته است. یحیی محمّد، امامت را اکتسابی ...
چکیده : احادیث خلق آدم «علی صورته» که به طور گسترده در جوامع حدیثی نقش بسته اند، در طی سده های متمادی زمینه ای برای چالش عقایدی میان جریان های مختلف جهان اسلامی، به ویژه محدثان متکلمان بوده است. در پهنه ...
چکیده : اختلاف در استنادهای تفسیری کم و بیش در تفسیر همه ی آیات و سور اثر گذاشته و روش های تفسیری گوناگونی را شکل می دهد. سید عبدالاعلی سبزواری در تفسیر مواهب الرحمن فی تفسیر القرآن از منابع و مستندات گوناگونی ...
چکیده : هرچند بنابر آگاهیهای موجود کتاب تحفالعقول از جمله منابع حدیثی متقدم است که به دست علی بن حسن بن شعبة حَرّانی ـ معاصر شیخ صدوق (م 381ق) ـ تألیف شده است، اما نخستین اشارهها به آن در آثار سدههای دهم ...
چکیده : بررسی عوامل و زمینههای پیدایش و سیر تطور مصطلح الحدیث از اهمیت ویژهای برخوردار است. از آنجا که برخی از مخالفان علم درایه، خاستگاه و منبع اصطلاحات حدیثی شیعه را آثار و کلمات اهل سنت دانسته و این دانش را ...
چکیده : عقل از دیدگاه اسلام دارای جایگاه ویژه و والایی است و به عنوان یکی از دو حجت خداوند بر مردم شمرده شده است؛ زیرا میتواند بهترین راهنماییها را به انسان در امور گوناگون زندگی ارائه دهد. از سوی دیگر، حدیث ...
چکیده : روش تحلیل محتوا، روشی است که نوشتار حاضر جهت دستیابی به آموزه های حدیث قدسی در باب رحمت الهی، به کار گرفته، احادیث قدسی با موضوع رحمت خداوند را مورد مطالعه قرار می دهد و با بررسی دیدگاه های اعتقادی ...
چکیده : مفاد شماری از روایات؛ بیانگر آفرینش روح انسانها قبل از بدنشان است. این روایات که با عنوان هایی مانند روایات أظلّة، اشباح و ارواح یاد می شوند؛ از سوی برخی اندیشوران مانند شیخ مفید (ره) نادرست ارزیابی شده است. استناد ...
چکیده : در منابع روایی اهل سنت، حدیثی با طرف «لا مهدی الا عیسی بن مریم» نقل شده و این حدیث حتی در بعضی از کتب شش گانه اهل سنت نیز روایت شده است؛ نقل حدیث مذکور در جوامع روایی اهل سنت، ...
چکیده : کتاب کافی، به دلیل اعتبار و وثاقت مؤلف، و قدمت کتاب و نزدیکی به زمان حضور ائمه(ع)، از زمان تألیف، مورد توجه علما و محدثان امامی قرار گرفت و در طول تاریخ حدیث شیعه بر روایات آن شروح متعددی نگاشته ...
چکیده : در موضوع مدفن آدم (ع) چهار نگره در متون اسلامی بازتابیده است؛ مکه، نجف، هند، بیت المقدس. دو مکان نخست در روایات امامیه، مکه و هند و بیت المقدس در منابع روایی- تاریخی اهل سنّت گزارش شده است. پذیرش یکی ...
چکیده : هر علمی دارای مبانی خاص خود است که با بدست آوردن آن مبانی می توان زمینه فهم صحیح آن را مهیا کرد. یکی از این علوم فقه الحدیث است که رعایت مبانی صحیح آن به محقق در استنباط معنا از ...
چکیده : آسیبدیدگی حدیث، از پدیدههای مشخص و شناخته شده میراث حدیثی مسلمانان است و از آنجا که این آسیب یا متوجه سند حدیث است یا متن آن،دانشمندان مسلمان از دیرباز، برای رد یا قبول حدیث، به نقد سند و متن روی ...
چکیده : در برخی از روایات شیعه و اهل سنت، احادیثی دال بر سقوط ستاره بر خانة امام علی (ع) به عنوان نشانه ای بر جانشینی آن حضرت وارد شده است. پژوهش حاضر که با روش توصیفی ـ تحلیلی به سرانجام رسیده، ...
چکیده : محدثان با توجه به حدیث «من بلغ» برخی از احادیث اخلاقی را بدون سند نقل کرده اند و در جدا سازی حدیث اصلی و جعلی ما را با مشکل مواجه ساخته اند. نمونه ای از این احادیث، حدیث «الشَّیْخُ فِی ...
چکیده : یکی از قرائن مقالیه برای فهم آیات قرآن توجه به سیاق آنها میباشد. از این مهم در دو تفسیر؛ المیزان تألیف علامه طباطبایی و التفسیر الحدیث نگاشته محمد عزت دروزه فراوان استفاده شده است. علامه طباطبایی سیاق آیه را گویاترین ...
چکیده : این پژوهش معنا و کارکرد عقل را از دیدگاه فیض کاشانی و مجلسی مورد بررسی قرار میدهد. پرداختن به ماهیت عقل و چیستی آن از منظر دو محدث صاحب نام قرن یازدهم که رویکردشان در مباحث معرفت دینی با رویکرد ...
چکیده : مباهته عنوانی فقهی است که از عبارت «باهتوهم» در روایتی از کتاب کافی گرفته شده است. حدیث مباهته به لحاظ سند، صحیح و در کتب فقهی نیز بدان استناد شده است. تردید در معنای مباهته دو دیدگاه کلی میان فقها ...
چکیده : شکی نیست که مهمترین راه دستیابی به آموزههای دینی بعد از قرآن، احادیث معصومان (ع) است. با توجه به اهمیت فراوان فقه الحدیث و خلطی که در میان برخی از معاصران در تبیین دانش فقه الحدیث و اصول فقه الحدیث ...
چکیده : زنان به عنوان نیمی از جمعیت انسانی، همواره به نحو مستقیم یا غیر مستقیم، مورد توجه و یا خطاب بسیاری از آیات قرآنی و روایات معصومان (ع) بوده اند، هرچند در اغلب آموزه های دینی دیگر نیز در کنار مردان ...
چکیده : مهمترین منبع شناخت آموزههای دین اسلام پس از قرآن کریم، روایات معصومان (ع) است؛ که در مجموعههای روایی گردآوری شده است. البته عواملی باعث شده تا این میراث گران بها در مسیر واقعی خود قرار نگیرد. از این رو عالمان ...
چکیده : بینامتنیت روشی جهت فهم دقیقتر متون است که به بررسی روابط بین متنها می پردازد و بر آن است که بیان کند هر متن و گوینده ای متأثر از دیگر متون و گویندگان سابق یا همزمان، بوده و آگاهانه یا ...
چکیده : از جمله آیات متشابه قرآن کریم، آیات فواتح برخی سور، معروف به حروف مقطعه هستند. یکی از آنها، آیه ی «کهیعص» در ابتدای سوره مبارکه مریم است. در برخی احادیث مندرج در کتب روایی امامیه، پیرامون این آیه، تأویلی ارائه ...
چکیده : تطور و تحول دلالی واژهها، از عوامل اصلی پیدایش غریبالحدیث و ایجاد اختلاف در معنا و مقصود حدیث در بین دانشمندان است؛ به این معنا که برخی واژهها به مرور زمان معنای اولیه خود را از دست داده و در ...
چکیده : نقد و بررسی سندی و محتوایی گزارهها، برای نشاندادن تمایز روایات معصومان (ع) از گزارههای حدیثنما، ضرورتی انکارناپذیر است. بررسی سندی و محتوایی گزارۀ «المُلکَ یَبقَی مَعَ الکُفرِ وَ لا یَبقَی مَعَ الظُّلمِ»، نشان میدهد این جمله نهتنها سند معتبر ...
چکیده : طبق روایتی در منابع عامه، عثمان در حاشیه ی پاسخ به سؤال اعتراضی ابن عباس درباره ی دلیل حذف بسم الله از ابتدای سوره ی توبه و اتصال آن به انفال، تأکید می کند که جایگاه تمامی آیات-جز دو سوره ...
چکیده : دچار شدن حدیث به آفت هایی از قبیل جعل، تحریف، تصحیف و نقل به معنا، سبب گردید که عالمان و پژوهشگران حدیث به ارزیابی سند و متن حدیث اهمیت ویژه ای دهند. عالمان و پژوهشگران حدیث از دانش رجال در ...
چکیده : امام حسین(ع) و نهضت عظیم ایشان انقلابی در عالم ایجاد کرد که مسیر تاریخ بشری را تغییر داد، انقلابی که تمام ابعاد بشری تحت تاثیر آن قرار گرفت. ادبیات یکی از همان ابعادی است که این نهضت بر آن تاثیر ...
