تبیین مفاهیم کلیدی سوره بر پایۀ تحلیل مبتنی بر پیکره (بررسی موردی سورۀ شوری)  1149
تبیین مفاهیم کلیدی سوره بر پایۀ تحلیل مبتنی بر پیکره (بررسی موردی سورۀ شوری)

تبیین مفاهیم کلیدی سوره به منظور نشان­دادن انسجام معنایی آن یک امر اساسی و در عین حال چالش‌­برانگیز است. غالب مفسرین برای این منظور از روش­های کیفی استفاده می­کنند که می­تواند از گرایش­های نظری و ...

بررسی دیدگاه عدم دست‌یابی به مدلول برخی از آیات بدون آگاهی بر سبب نزول (با تکیه بر دیدگاه علامه طباطبایی در تفسیر المیزان)  1155
بررسی دیدگاه عدم دست‌یابی به مدلول برخی از آیات بدون آگاهی بر سبب نزول (با تکیه بر دیدگاه علامه طباطبایی در تفسیر المیزان)

برخی از صاحب نظران علوم قرآنی بر این باور هستند که در بعضی از آیات قرآن بدون آگاهی بر سبب نزول امکان فهم وجود ندارد. با توجه به اینکه سخن حاضر با دیدگاه علامه طباطبایی ...

کاوشی در اعتبارسنجی حدیث «شر العلماء من جالس الامراء و خیر الامراء من جالی العلماء»  1210
کاوشی در اعتبارسنجی حدیث «شر العلماء من جالس الامراء و خیر الامراء من جالی العلماء»

در مقام بررسی هر حدیثی می‌بایست زمینۀ صدور آن حدیث از معصوم محرز گردد و متن آن نیز یک اصل معرفتی یا عقیده‌ای درست یا راهکاری عملی و اخلاقی را بیان کند. حدیث مورد نظر ...

گزارشی از سازماندهی روایات ذیل آیه بسمله در کتاب «التّفسیر الاثری الجامع»  1066
گزارشی از سازماندهی روایات ذیل آیه بسمله در کتاب «التّفسیر الاثری الجامع»

عبارت «بسم الله الرّحمن الرّحیم» نخستین جمله قرآنی است که به‌عنوان سرآغاز سوره مبارکه علق بر پیامبر اکرم ص نازل شد. این آیه 114 بار فرود آمده و در 113 سوره به‌عنوان آغازین جمله ذکر ...

سیرۀ عملی امام علی (ع) در زمان پیامبر (ص) در صحیح بخاری و مسلم؛ (نقد و تحلیل روایات)  1698
سیرۀ عملی امام علی (ع) در زمان پیامبر (ص) در صحیح بخاری و مسلم؛ (نقد و تحلیل روایات)

امام علی(ع)، یکی از شخصیت‌های تاثیرگذارِ جهان اسلام است که نقش بسیار مهمی در شکل‌گیری اسلام و حکومت اسلامی داشت. بررسی شخصیت و سیره ایشان، می‌تواند بیانگر نقش ایشان در دوران حیاتی اسلام باشد. این ...

زهدگرایی نزد اصحاب حدیث متقدّم و متأخّر؛ بازخوانی «کتاب ‌الزهد» ابن‌ مبارک و احمد بن‌ حنبل  1136
زهدگرایی نزد اصحاب حدیث متقدّم و متأخّر؛ بازخوانی «کتاب ‌الزهد» ابن‌ مبارک و احمد بن‌ حنبل

اصحاب حدیث به‌مثابۀ مکتبی تمامیت‌طلب در تمامی حوزه‌های علوم دینی، در زمینۀ زهد نیز آثار قابل توجهی بر جای گذاشت. عرصۀ زهدپژوهی نزد ایشان با توجه به گرایش‌های دوگانۀ متقدّمان و متأخّران، تبلور متفاوتی از ...

رمز گشایی حدیث حلال بودن مجردی در آخر زمان  2315
رمز گشایی حدیث حلال بودن مجردی در آخر زمان

در منابع حدیثی روایتی از پیامبر بزرگوار اسلام نقل شده است که فرمودند در آخر زمان بدلیل تنگی معیشت و در خواست های بی مورد از مرد خانواده و عدم توانایی اجابت آنها، از امر ...

تحلیل انتقادی آراء صالحی نجف آبادی درباره گستره نفوذ غلوّ در حدیث شیعه و غالیانه دانستن پاره‌ای از احادیث شیعی در کتاب «غلوّ»  1626
تحلیل انتقادی آراء صالحی نجف آبادی درباره گستره نفوذ غلوّ در حدیث شیعه و غالیانه دانستن پاره‌ای از احادیث شیعی در کتاب «غلوّ»

کتاب «غلوّ (درآمدی بر افکار و عقاید غالیان در دین)» نوشته نعمت‌الله صالحی نجف‌آبادی مشتمل بر مباحثی پیرامون تاریخ شکل‌گیری جریان غالی‌گری، چهره‌ها و وقایع تأثیرگذار و بررسی نمونه‌هایی از روایات مشکوک به غلوّ است. ...

روابط معنایی «سکینه» و «لیل» در قرآن کریم و تأثیر آن در سبک زندگی  1190
روابط معنایی «سکینه» و «لیل» در قرآن کریم و تأثیر آن در سبک زندگی

بی­شک یکی از بهترین و معتبرترین راهکارها برای ترسیم الگوی سبک زندگی اسلامی، مراجعه به قرآن کریم به عنوان کتاب راهنمای بشریت و هدایت­گر سعادت است که در دو بُعد دنیوی و اخروی دستورالعمل‌هایی را ...

اصالت نقل به لفظ در روایات شیعه  1039
اصالت نقل به لفظ در روایات شیعه

یکی از مهم‌‌ترین موضوعات علم اصول و موضوع دلالت الفاظ، حجیت ظواهر الفاظ است که در فرایند استنباط فقهی، بیشترین اهمیت را داراست. اصالت نقل به الفاظ در روایات ائمه معصومین (ع) از مبانی حدیثی ...

پژوهشی دربارۀ زبان جنسیّت‌زدۀ عربی و بازنمایی آن در قرآن  1080
پژوهشی دربارۀ زبان جنسیّت‌زدۀ عربی و بازنمایی آن در قرآن

بررسی زبان قرآن کریم از دریچۀ جنسیت، یکی از رویکردهای نوین در مطالعات زبان‌شناختی قرآن پژوهان معاصر است. در پژوهش حاضر، شاخص‌های زبان جنسیّت‌زده عربی و نمود آن در زبان قرآن بررسی شده است. زبان ...

ارزیابی دیدگاه «شمس‌الدین ذهبی» دربارۀ حدیث یوم‌الدار  922
ارزیابی دیدگاه «شمس‌الدین ذهبی» دربارۀ حدیث یوم‌الدار

پژوهش حاضر با هدف تحلیل و ارزیابی اشکال­های ذهبی دربارۀ حدیث یوم­الدار نگارش یافته است. حدیث یوم­الدار ناظر به رخدادی اعتقادی است که در نخستین مراحل دعوت نبوی روی داد و شیعه آن­را به عنوان ...

بررسی سندی و متنی روایات اسباب نزول آیات «إفک» در تفاسیر فریقین  929
بررسی سندی و متنی روایات اسباب نزول آیات «إفک» در تفاسیر فریقین

بررسی روایاتِ شأن و سبب نزول آیات قرآن، یکی از مباحثی است که در تفسیر و تبیین برخی از آیه‌ها، بهره برده می‌شود. در منابع تفسیری شیعه و اهل‌سنت دربارۀ آیات «إفک» در سورۀ نور، ...

گزارشی از کتاب «مفاتیح الشّفاء»  1562
گزارشی از کتاب «مفاتیح الشّفاء»

یکی از موضوعات پُرابتلا در زندگی انسان، بیماری و پیگیری درمان آن است. دین اسلام، این مسأله مهم را از یاد نبرده و دستورهای بسیاری درباره طب و آداب و احکام مرتبط با آن بیان ...

شناسایی و تبیین مولفه های توسعه و پیشرفت اقتصادی در سیرۀ اهل بیت (علیهم السلام) با رویکرد فازی (مطالعۀ موردی کتاب مفاتیح الحیاه)  891
شناسایی و تبیین مولفه های توسعه و پیشرفت اقتصادی در سیرۀ اهل بیت (علیهم السلام) با رویکرد فازی (مطالعۀ موردی کتاب مفاتیح الحیاه)

یکی از مسائل مهم بسیاری از کشورهای مسلمان دستیابی به الگویی مطابق با پیش‌فرض‌های مذهبی و فرهنگی کشورها برای توسعه و پیشرفت می‌باشد. از آنجایی که اسلام نگاهی متفاوت به انسان و خواسته‌های او دارد، ...

مطالعۀ حدیثی تفسیری آیۀ «قضاء تفث» با نگاهی به رویکردهای انتقادی عقل‌گرایان  844
مطالعۀ حدیثی تفسیری آیۀ «قضاء تفث» با نگاهی به رویکردهای انتقادی عقل‌گرایان

آیۀ 29 حج با عنوان آیۀ قضای تفث که در ضمن مناسک حج یاد می‌شود، هم از جهت دلالت ظاهری و هم دلالت باطنی تأویلی، در میان مفسران و قرآن‌پژوهان با آرای گوناگونی همراه بوده ...

کاربست دوگانه نظریه انسجام و تحلیل محتوای کیفی در تحلیل متن‏محور خطبه‏های جهادی امام علی (ع)  905
کاربست دوگانه نظریه انسجام و تحلیل محتوای کیفی در تحلیل متن‏محور خطبه‏های جهادی امام علی (ع)

متن خطبه‏های امام علی (ع) در مواجهه با مخالفین، افزون بر بعد زیباشناختی ساختار زبان، مشتمل برابعاد معرفتی و پیرامتنی مهمی‏در لایه زیرساخت آن است. در این پژوهش تلفیقی از دو روش تحلیل محتوای ...

امام علی و عثمان، مطالعه تاریخی و کلامی  1390
امام علی و عثمان، مطالعه تاریخی و کلامی

بسیاری از اصحاب پیغمبر «صلی الله علیه و آله و سلم» در بی کفایتی عثمان اتفاق نظر داشتند و همین امر انگیزه ای برای مقابله آن ها با خلیفه شد. هر یک از مخالفین در ...

رویکرد اخفش به قرائت در کتاب معانی القرآن با تأکید بر روایت حفص از عاصم  1080
رویکرد اخفش به قرائت در کتاب معانی القرآن با تأکید بر روایت حفص از عاصم

نقش دانش قرائت و تاثیر مستقیم آن در تفسیر آیات قرآن کریم انکارناپذیر است و از این رو مسالۀ قرائات همواره مورد توجه قرآن‌پژوهان قرار داشته است. یکی از ابعاد مهم در مسالۀ قرائت، بررسی ...

تحلیل مبانی سیاست ورزی امام علی (ع) در نامه 64 نهج البلاغه با الگوگیری از روش فرکلاف (تحلیل گفتمان انتقادی)  1737
تحلیل مبانی سیاست ورزی امام علی (ع) در نامه 64 نهج البلاغه با الگوگیری از روش فرکلاف (تحلیل گفتمان انتقادی)

تحلیل گفتمان انتقادی، یک روش کاربردی در تحلیل متون است و تنها به داده‌های متن اکتفا نمی‌کند بلکه پا را فراتر از آن گذاشته و به کشف و ظاهرسازی تراوشات فکری نویسنده و گوینده که ...

قراینی در بازشناسی مرجع ضمیر در اسناد ضمیری الکافی  1328
قراینی در بازشناسی مرجع ضمیر در اسناد ضمیری الکافی

بهترین کتاب در حدیث شیعه، کتاب گران‌سنگ الکافی نوشته محمد بن یعقوب کلینی است که دارای گونه‌های گونه‌گونی از اسناد است. مانند: سند عادی، تحویلی و ... از مهم‌ترین و پرشمارترین این گونه‌ها، سند ضمیری ...

هویت‌های پنهان: بازخوانی سورۀ نجم با نظر به الهگان عربی  892
هویت‌های پنهان: بازخوانی سورۀ نجم با نظر به الهگان عربی

از لات، عُزّی و منات در قرآن، یک‌بار در آیات سورۀ نجم یاد شده‌ است: «أَفَرَءَیْتُمُ اللَّاتَ وَ الْعُزَّی / وَ مَنَوة الثَّالِثَة الْأُخْرَی» [النجم: 20-19]. از آنجا که این الهگان دارای کارکرد ثبوتی ...

راه‌هایی برای کشف معنای علائم اختصاری در نسخه های خطّی  1011
راه‌هایی برای کشف معنای علائم اختصاری در نسخه های خطّی

بازسازی و تصحیح نسخه های خطّی همواره از دغدغه های عالمان بوده است. یکی از امور مورد نیاز برای تصحیح این نُسخ، داشتن آگاهی درست از علائم اختصاریِ به‌کاررفته در این دست‌نوشته‌ها است. آشنایی با ...

بررسی سندی و دلالی حدیث موسوم به سیب معراج و بازتاب آن در شعر شاعران آیینی  1016
بررسی سندی و دلالی حدیث موسوم به سیب معراج و بازتاب آن در شعر شاعران آیینی

حدیث اعطای سیب بهشتی به پیامبر(ص) در معراج و تأثیر آن در شکل‌گیری نطفۀ حضرت زهرا(س) با اینکه در بسیاری از منابع اسلامی ذکر شده، باز هم عده‌ای با دیدۀ تردید یا انکار بدان نگریسته ...

مقابلۀ موثر حاکمیت با بحرانهای امنیتی از دیدگاه امام علی (ع) در نهج‌البلاغه  1154
مقابلۀ موثر حاکمیت با بحرانهای امنیتی از دیدگاه امام علی (ع) در نهج‌البلاغه

پژوهش حاضر با هدف نشان دادن تدابیر امام علی (ع) در مقابله با بحران‌های امنیتی تلاش می‌کند تا به سوال «مدل مقابله‌ امام علی (ع) با بحران‌های امنیتی با تأکید بر متن نهج البلاغه چگونه ...

بررسی استنادات فقهی اهل بیت علیهم السلام به قرآن کریم در روایات  909
بررسی استنادات فقهی اهل بیت علیهم السلام به قرآن کریم در روایات

آنچه این تحقیق در صدد تبیین آن است نمونه‌های روایی از استنادات فقهی اهل بیت علیهم السلام در تبیین احکام مختلف فقهی و در ابواب مختلف مانند طهارت، نماز، روزه، حج، نکاح و حدود، به ...

رویکرد عالمان شیعی در تحلیل روایات دالّ بر معرفت اعطائی  858
رویکرد عالمان شیعی در تحلیل روایات دالّ بر معرفت اعطائی

چگونگی شناخت خداوند متعال و اینکه کسب معرفت، ثمرۀ تلاش انسان است یا امری است که از سوی خداوند به انسان اعطا می‌شود و بشر در اکتساب آن نقشی ندارد، از جمله مباحث مشکل روایی ...

دنیای ناشناخته نیایش  1746
دنیای ناشناخته نیایش

نگرشی بر نیایش امام سجاد سید الساجدین(ع)

مفهوم شناسی «و الشاخص عنکم متدارک بِرحمة من ربه» در خطبه سیزدهم نهج البلاغه و تحلیل آن  1563
مفهوم شناسی «و الشاخص عنکم متدارک بِرحمة من ربه» در خطبه سیزدهم نهج البلاغه و تحلیل آن

یکی از مسائل پس از جنگ جمل، خطبه امیرمؤمنان (ع) در توصیف مردم بصره و توبیخشان و توصیه به ترک آنان با عبارت «الشَّاخِصُ عَنْکمْ» است که در خطبه سیزدهم نهج‌البلاغه آمده است. مترجمان نهج‌البلاغه ...

واکاوی عوامل ایمان‌ناپذیری اقوام از دیدگاه قرآن کریم با روش «تحلیل محتوای مضمونی»  1359
واکاوی عوامل ایمان‌ناپذیری اقوام از دیدگاه قرآن کریم با روش «تحلیل محتوای مضمونی»

قرآن ضمن اینکه هدف از ارسال رُسُل را إنذار عمومی مردم و دعوت به دین ذکر می‌کند، به‌طور واقع‌بینانه‌ای از امکانات، روش‌ها و چالش‌های مسیرِ دعوت نیز سخن گفته است. یکی از مهمترین این چالش‌ها، ...

صفحه از 281
تعداد موارد : 8422