7460

علامه سيد جعفر مرتضي العاملي نويسنده كتاب «الحياه السياسه للامام الجواد عليه السلام» محقق برجسته و پركار حوزه تاريخ اسلام است كه علي رغم آثار فراوانش بيشتر با اثر ارزشمند «الصحيح من سيره النبي الاعظم» ...

 2264

مقتل الحسین(ع) موجود در کتاب تاریخ طبری (310 ه ـ ق) از جمله مقاتل برجای‌مانده و قدیمی مربوط به قرن سوم و چهارم است. این کتاب نیز مانند سایر کتب تاریخی و روایی از هجمۀ ...

 1316

آیات آغازین سورۀ برائت برای اعلام بیزاری خدا و رسول او از مشرکان و روشن‌شدن وضعیت آن‌ها در جامعه نوپای اسلامی و پیراستن خانه خدا و کنگره عظیم حج از پیرایه‌‌های شرک نازل شد. پیامبر ...

 11610

در این خطبه به مفاهیمی بنیادین درباره شناخت خدا و تبیین نگرش توحیدی پرداخته شده و مباحثی عقلی و فلسفی در این باره به بحث کشیده شده است.

 1275

تأثیر عمیق مستحبات در جهت‌دهی فرهنگ دینی جامعه و حفظ ایمان و ارزش‌های الهی بر کسی پوشیده نیست؛ اما برخی، در کم‌رنگ‌‌‌‌‌کردن‌ احکام ترجیحی اسلام به بهانه الزامی‌نبودن آن گام بر‌داشته‌اند. نوشته حاضر تلاش دارد ...

 1568

ماجرای خطبه پیامبر اکرم در غدیر خم در حجه الوداع، از مهمترین شواهدی است که به ولایت و وصایت علی(ع) دلالت دارد و علی(ع) در مواضع مختلف بدان استشهاد کرده­اند. یکی از این موارد در ...

 1537

وجود احادیث جعلی در بین روایات رسول خدا۹ و ائمه‏هدی: واقعیتی غیر قابل انکار است. در این نوشتار دربارۀ آغاز جعل حدیث، کیفیت حدیث جعلی، معیار بازشناسی روایات ساختگی عمدی از غیر عمدی و وجود ...

 2802

زنان در بیان ناتوان بوده و عورت هستند، پس در مقابل ناتوانی کلام آنان سکوت کنید و عورت‌‌‌بودنشان را با مستقر‌کردن در خانه‌ها بپوشانید. روایت مزبور در منابع روایی شیعه و اهل‌سنّت آمده است. «النِّسَاءُ ...

 1262

ابوالمفضل شیبانی (م. ۳۸۷ق) از جمله راویان پرکاری است که روایات پرشماری در منابع حدیث و کلام فرق اسلامی دارد و حتی جمعی از بزرگان فریقین او را به حافظ‌بودن می‌ستایند. با وجود این، گاه ...

 2131

این نوشتار به معناشناسی عبارت«عقل عن الله» در احادیث پرداخته است. به این منظور معنای لغوی «عقل» ارائه و کاربردهایش در ترکیب با حرف جرّ «عن» گردآوری و دسته‏بندی شده است. بر این پایه، عبارت ...

 1152

فقه‌الحدیث در آموزه‌های اهل‌بیت(ع) از جایگاه رفیعی برخوردار است؛ به‌طوری ‌که فهم یک حدیث را بر نقل هزار حدیث برتر دانسته‌‌اند. نگاهی به تاریخ فقه‌الحدیث نشان می‌دهد که بحث از فهم و مقصود واقعی کلام ...

 1190

دَروَزه از مفسران اشعری مذهب اهل­سنت، بیشتر احادیث منسوب به ائمه: را ساختۀ شیعیان و ناشی از تعصب دانسته و ذیل آیاتی که از نظر شیعه دالّ بر فضیلت اهل­بیت :است، نظر شیعیان را مورد ...

 1434

کتاب‏های حدیثی از دوره تدوین‏های رسمی که در دسترس است، از تبویب برخوردار بوده‏اند. این مقاله در صدد است با نگاهی تحلیلی و بیرونی به این تبویب‏ها، نخست تعریف و گونه‏شناسی نسبت بدان‏ها انجام دهد ...

 1329

از مسائل مهم، تولید علم و ضرورت نظریه‏پردازی بر مبنای منابع حدیثی است که اساس آن، کشف واقعیت است، نه توصیف و تجویز. سؤال این‏که آیا فقه الحدیث می‏تواند به تولید علم منجر شود؟ هدف ...

 1350

روایت «احمرین» از زمرۀ روایاتی است که به‌نقل از پیامبر اکرمJ در جوامع حدیثی شیعه و اهل‌تسنن، البته با تفاوت‌هایی در عبارات، نقل شده است. در میان تحقیقات شیعی سخنی جامع در تبیین مفهوم روایت ...

 1534

انقلاب علمی و فرهنگی شیعه، در عصر امامت امام محمدباقر(ع)، با مدیریت آن‌حضرت و توسط جمعی از شاگردان زبده و نخبه ایشان آغاز شد و جامعه شیعه را از فقر فرهنگی به مرحله شکوفایی و ...

 6246

نیم سال نامه علمی ترویجی حدیث و اندیشه

 1611

بررسی شخصیت معنوی، اجتماعی و سیاسی حضرت امام سجاد(ع) و شرح احوال و زندگانی آن حضرت

 993

حدیث «لاَ یدْخِلُ أَحَداً الْجَنَّةَ عَمَلُهُ» و روایات هم‌مضمون آن از احادیث مشکل در جوامع روایی اهل‌سنّت به‌شمار می‌آید. این روایات، بر فضل و رحمت خداوند نسبت به بندگان بدون در نظرگرفتن معصیت و عبادت ...

 2254

نگارنده جملۀ «أنا اصغر من ربّی بسنتین» را، ابتدا از جهت گویندۀ آن، و آنگاه از جهت تأویل معنای آن بررسی می کند. از نظر گوینده منابع موجود، گاهی آن را به غیر معصومان که ...

 1323

در روزگار کلینی کاربست حیل در فقه اسلامی نظریه‏ای شایع و فراگیر است و تقریباً در غالب ابواب فقهی حضور جدی دارد و اعتبار آن نزد جمهور فقیهان مسلّم و قطعی است. از جمله ادله ...

 1320

تعامل به‌عنوان یک اصطلاح در حوزة زبان­شناسی اجتماعی مترادف با رابطة کلامی است که فهم گفتگو در آن مستلزم توجه به عوامل بیرونی و درونی است. ادب راهبردی مرتبط با تعامل است که در آن ...

 2022

عدالت خداوند از اصول بنیادی در مکتب تشیع است و لذا نویسنده از زوایای گوناگون به این مهم پرداخته است.

 1036

اظهارنظرهای مختلفی دربارۀ کتاب المستدرک علی الصحیحین حاکم نیشابوری انجام شده است. با بررسی احادیث می‌توان پی برد بهترین نظرها این است که در آن احادیث صحیح، حسن و ضعیف وجود دارد و اظهارنظرهای غیر ...

 1021

به دو فرضیه ی میزان تأثیر عوامل اعتقادی و قبیله ای در گرایش یمنی ها به تشیع و تأثیر گذار بودن یا نبودن نظام حکومت های باستانی یمنی در تشیع مردم این سرزمین پاسخ می ...

 822

حدیث «عشره مبشره» تنها در مصادر روایی اهل‌سنّت مطرح شده است. سنیان به این حدیث به‌عنوان برهانی روشن و متین جهت اثبات حقانیت عشره مبشره و عاری‌بودن آنان از هرگونه لغزش استناد می‌کنند. بنابراین، پژوهش ...

 1297

دیدگاه نفی صفات از ذات اقدس الهی، آموزه‏ای است که امروزه نظریه‏ای شاذّ تلقّی شده و نظریه اثبات صفت و عینیت آن با ذات، به عنوان تفسیر توحید صفاتی، به اهل بیت: نسبت داده می‏شود. ...

 1354

تجسم شیطان و تصویرسازی از این مفهوم در قالب پدیده­های عینی و محسوس در روایات دینی بسیار به چشم می­خورد و این پدیده به شکلی برجسته و تأمل برانگیز در خطبۀ هفتم نهج‌البلاغه متجلی شده ...

 1076

این مقاله در مورد ضرورت روزآمدسازی روش­های فهم متون راهبر (متون دینی) است که باید به مقتضای پیشرفت علوم، برداشت ما از متون مقدس هم متناسب و همگام با آن مطرح شود. در این مسیر، ...

 2235

نویسنده ی مسیحی این اثر، کوشیده تا ابعاد شخصیت امیر مؤمنان را در مقایسه با شخصیت ها، و نظریات وی را در قیاس با قوانین تشریع شده از سوی نهادهای جهانی بکاود و برتری امام ...